چگونه مانع پوک شدن استخوانها شویم؟

زهرا سرباز حسینی،متخصص طب ایرانی: خیلی‌ها فکر می‌کنند پوکی استخوان مشکلی است که فقط در سنین بالا یا بعد از یائسگی برای خانم‌ها پیش می‌آید اما این یک تصور اشتباه و خطرناک است. ما نباید منتظر بمانیم تا با مشکل مواجه شویم و بعد به دنبال درمان باشیم.

اگر می‌خواهید در آینده با پوکی استخوان مبارزه کنید، باید از همین امروز، حتی در خانه، ورزش را به بخشی از زندگی خود و خانواده تبدیل کنید.

ما با دو وضعیت روبرو هستیم: یکی «استئوپروز» که یعنی پوکی استخوان واقعاً اتفاق افتاده و استخوان‌ها آسیب دیده‌اند و دیگری «اسلوفونی» است؛ یعنی استخوان‌ها در حال حاضر سالم نیستند اما هنوز به مرحله پوکی کامل نرسیده‌اند و دارند «یواش‌یواش» پوک می‌شوند.

همه می‌دانند کلسیم حرف اول را می‌زند و لبنیات منبع اصلی آن است. اما یک چالش بزرگ وجود دارد؛ یعنی بسیاری از مردم با مصرف لبنیات دچار نفخ و مشکلات گوارشی می‌شوند. راهکار چیست.

بهترین راه این است که لبنیات را به عنوان یک وعده مجزا یا میان‌وعده مصرف کنید؛ مثلاً یک کاسه ماست، یک لیوان دوغ یا حتی غذاهای سنتی مثل «کله‌جوش» که با کشک درست می‌شود. هدف ما رسیدن به روزی سه واحد لبنیات است.

«اگر کسی نتواند لبنیات مصرف کند، آیا جایگزین دیگری دارد؟ و در مورد مکمل‌های کلسیمی هم باید مراقب چه چیزی باشیم؟»، بله، منابع گیاهی بسیار خوبی داریم؛ مثل بادام درختی، انجیر و مویز که سهم کلسیم بسیار خوبی دارند.

اما درباره مکمل‌ها باید هشدار داد مصرف بی‌رویه مکمل‌های کلسیمی می‌تواند باعث ایجاد سنگ کلیه شود. پس مصرف آن‌ها باید دقیقاً به اندازه و تحت نظر باشد.

«اگر بیماری به مرحله‌ای رسید که نیاز به درمان‌های شیمیایی یا هورمونی بود، چقدر اهمیت دارد؟»، بسیار حیاتی است. باید بدانید که اگر در سن بالا، به دلیل پوکی استخوان، حتی یک ضربه کوچک منجر به شکستگی لگن شود، فرد ممکن است برای همیشه خانه‌نشین شود و توان حرکت خود را از دست بدهد.

این یک تصور وحشتناک است. بنابراین، اگر متخصص غدد، درمان‌های هورمونی یا داروهای شیمیایی را برای تقویت استخوان تجویز کرد، حتماً باید بدون درنگ و طبق دستورالعمل دقیق انجام شود.

اما درباره مکمل‌ها باید هشدار داد مصرف بی‌رویه مکمل‌های کلسیمی می‌تواند باعث ایجاد سنگ کلیه شود. پس مصرف آن‌ها باید دقیقاً به اندازه و تحت نظر باشد.